Verklaring van erfrecht aanvragen: zo werkt het

Het aanvragen van een verklaring van erfrecht is voor de meeste mensen een nieuw proces, en de eerste vraag is vaak waar zij precies moeten beginnen. Welke notaris kiest u, welke stukken levert u aan en wat kunt u tijdens de doorlooptijd zelf alvast in gang zetten? Een goede start versnelt de afwikkeling en voorkomt dat u onnodig moet wachten op gegevens die later alsnog opgevraagd hadden kunnen worden.

Hieronder leest u stap voor stap hoe u de verklaring aanvraagt, welke informatie u verzamelt en hoe u tijdens de doorlooptijd al andere onderdelen van de afwikkeling kunt voorbereiden.

Stap 1: keuze van de notaris

Het is in beginsel verstandig om te kiezen voor de notaris die het testament van de overledene beheerde. Deze beschikt al over relevante informatie en heeft de meeste context. Bestaat er geen testament, of weet u niet wie het beheerde, dan kunt u via het Centraal Testamentenregister opvragen welke notaris het laatste testament heeft opgesteld.

Bij ontbreken van een testament kunt u kiezen voor een notaris bij u in de buurt, of voor een notaris met specialisatie in erfrecht. Voor complexe situaties met internationale aspecten, plaatsvervulling over meerdere generaties of bedrijfsbelangen kan een gespecialiseerde notaris of een notaris-erfrechtadvocaat-combinatie verstandig zijn.

Stap 2: stukken verzamelen

Voor de aanvraag heeft de notaris in elk geval het volgende nodig:

Hoe completer u deze informatie aanlevert, hoe sneller de notaris kan werken. Bij ontbrekende informatie moet hij zelf onderzoek doen, wat de doorlooptijd verlengt.

“Een goede voorbereiding aan uw kant kan de doorlooptijd van een verklaring van erfrecht halveren. Wat u aanlevert, hoeft de notaris niet meer op te vragen.”

Stap 3: keuze van aanvaarding

Tijdens het opstellen van de verklaring vraagt de notaris u om uw keuze tussen zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Deze keuze moet u bewust maken. Bij twijfel over de financiële situatie van de overledene is beneficiair aanvaarden vrijwel altijd het veiligst, omdat het uw privévermogen beschermt tegen onverwachte schulden.

De keuze wordt formeel vastgelegd bij de rechtbank, niet bij de notaris. Voor beneficiair aanvaarden en verwerpen is een verklaring bij de griffie nodig, tegen een eenmalig griffierecht. Voor zuiver aanvaarden geldt geen formaliteit, maar de notaris noteert uw keuze in de verklaring.

Stap 4: het onderzoek door de notaris

Met uw informatie start de notaris zijn formele onderzoek. Hij raadpleegt het Centraal Testamentenregister, verzamelt uittreksels uit de basisregistratie personen, controleert relevante huwelijks- en partnerschapsfeiten en verifieert de familieverhoudingen. Bij internationale aspecten kan hij contact opnemen met buitenlandse autoriteiten of vertaalbureaus.

Tijdens dit onderzoek kan hij u om aanvullende informatie vragen. Reageer hier snel op om de doorlooptijd te beperken. De notaris werkt zorgvuldig en kan niet doorpakken zonder bevestiging dat alle informatie klopt. Een goede communicatie tussen u en de notaris is essentieel.

Stap 5: opstellen en ondertekening

Wanneer het onderzoek is afgerond, stelt de notaris de verklaring op en ondertekent hij de akte. U ontvangt de originele akte en eventueel gewaarmerkte afschriften voor verschillende derden. De afschriften worden gebruikt om bij de bank, het kadaster en andere instanties uw bevoegdheid aan te tonen.

Vraag vooraf om voldoende afschriften. Voor elke aparte bank, voor het kadaster bij overdracht van onroerend goed, voor verzekeraars en voor eventuele buitenlandse instanties heeft u een afschrift nodig. Een extra afschrift kost meestal slechts enkele tientallen euro’s, terwijl het achteraf aanvragen tijd kost.

Parallel werken tijdens de doorlooptijd

De doorlooptijd van een verklaring van erfrecht is meestal vier tot zes weken. Tijdens die periode kunt u al veel andere stappen in gang zetten:

• Het overlijden melden aan banken, verzekeraars en pensioenfondsen;
• De uitvaart regelen en de kosten documenteren;
• De woning of bedrijfsruimte beheren (sluiten, post afhandelen, verzekeren);
• De boedelbeschrijving in concept opstellen op basis van wat u kent;
• Taxatie van onroerend goed of bedrijfsbelangen alvast in gang zetten;
• Contact opnemen met de Belastingdienst over de aangifte erfbelasting.

Veel van deze stappen vragen niet om de verklaring van erfrecht, en kunnen parallel lopen. Een goede parallelle voortgang voorkomt dat u na ontvangst van de verklaring weer moet beginnen aan andere zaken.

Specialistische bijstand bij het aanvragen

De aanvraag van een verklaring van erfrecht is doorgaans een zaak van de notaris. Voor complexe situaties, zoals geschillen over wie erfgenaam is, vermoedens van wilsonbekwaamheid of internationale aspecten, is juridische beoordeling door een erfrechtadvocaat waardevol.

Van Zinnicq Bergmann Advocaten staat al sinds 1870 cliënten bij in complexe juridische kwesties. Met meer dan 150 jaar ervaring kent ons kantoor de klappen van de zweep, van beide kanten van een conflict. Mr. Jean van Zinnicq Bergmann adviseert en procedeert in zaken rond verklaringen van erfrecht voor cliënten in Noord-Brabant en daarbuiten.

Wat u moet weten over het aanvragen van een verklaring van erfrecht

Waar vraag ik de verklaring aan?

Bij een notaris, doorgaans bij die welke het testament beheerde. Bestaat er geen testament, dan bij een notaris naar keuze, bij voorkeur een met erfrechtspecialisatie bij complexe situaties.

Welke stukken lever ik aan?

Het overlijdenscertificaat, personalia van de erfgenamen en informatie over familieverhoudingen. Hoe completer u aanlevert, hoe sneller de notaris kan werken.

Hoe lang duurt de aanvraag?

Doorgaans vier tot zes weken. Bij complexe familiestructuren of internationale aspecten kan dat oplopen tot drie maanden.

Wat kan ik parallel doen?

Veel: overlijden melden aan instanties, uitvaart regelen, woning beheren, boedelbeschrijving voorbereiden, taxaties in gang zetten en contact met de Belastingdienst over de aangifte.

Hoeveel afschriften vraag ik aan?

Reken op één per bank, één voor het kadaster en eventueel extra voor verzekeraars en buitenlandse instanties. Vaak vier tot zes afschriften.

Wat kost een verklaring?

Enkele honderden tot ongeveer duizend euro voor standaardgevallen. Bij complexe situaties kan dat oplopen. Vraag vooraf om een prijsindicatie.

Wat doet Van Zinnicq Bergmann Advocaten bij het aanvragen?

Wij adviseren bij complexe situaties en behartigen uw belang bij geschillen tijdens of na het opstellen van de verklaring. Bij twijfel over een testament beoordelen wij of de verklaring op correcte juridische basis berust.