De kosten en de vergoeding van een executeur testamentair zijn vaak een aandachtspunt voor erfgenamen, vooral bij ruime nalatenschappen. De standaardregeling van één procent van het vermogen klinkt eenvoudig, maar in de praktijk levert dat bij vermogens van miljoenen een aanzienlijk bedrag op. Tegelijk kan een professionele executeur uitgebreide werkzaamheden verrichten waarbij dat bedrag juist redelijk is. Het verschil bepaalt of de executeur-beloning een logische uitkomst is of grond voor discussie.
Naast de beloning komen andere kosten op de boedel te drukken: notariskosten, taxaties, eventuele advocaatkosten en aangiftekosten. Voor erfgenamen die willen weten wat zij netto kunnen verwachten, is overzicht over deze kosten waardevol. Hieronder leest u hoe de vergoeding van de executeur wordt vastgesteld, welke uitzonderingen er bestaan en welke andere kosten typisch op de nalatenschap drukken.
De wettelijke vergoeding
De wet kent de executeur testamentair een vergoeding toe van één procent van de waarde van het vermogen van de overledene op de overlijdensdatum. Deze hoofdregel geldt wanneer in het testament geen andere regeling is opgenomen. De vergoeding is bedoeld als compensatie voor de werkzaamheden, met onderschikking aan de werkelijke tijd die ermee gemoeid is.
De berekening volgt de waarde op de overlijdensdatum, niet die op het moment van afronding van de werkzaamheden. Voor een vermogen van 500.000 euro op de overlijdensdatum bedraagt de standaardbeloning dus 5.000 euro, ongeacht of de waarde tijdens de afwikkeling stijgt of daalt. Voor de berekening wordt het bruto vermogen genomen: bezittingen verminderd met schulden, dus het netto-vermogen dat als nalatenschap overgaat.
Afwijkingen in het testament
Een erflater kan in het testament een andere beloningsregeling vastleggen. Veel voorkomende varianten zijn:
- Een uurtarief: bijvoorbeeld voor een professionele executeur als advocaat of notaris, met een vooraf afgesproken uurtarief en verantwoording achteraf;
- Een vast bedrag: bijvoorbeeld een specifiek geldbedrag dat de executeur als beloning krijgt;
- Een hoger of lager percentage: afwijkend van de standaard van één procent;
- Een gestaffelde regeling: bijvoorbeeld een hoger percentage over de eerste honderdduizend euro en een lager percentage over het meerdere;
- Een combinatie: bijvoorbeeld een vaste basisvergoeding plus uurtarief voor specifieke werkzaamheden.
“De executeur-beloning lijkt op het eerste oog een formaliteit, maar bij grote vermogens of complexe boedels kan zij oplopen tot bedragen die om uitleg vragen. Een goede beoordeling vooraf voorkomt discussie achteraf.”
Wanneer kan de beloning worden gematigd?
Erfgenamen kunnen de rechter vragen om de beloning van de executeur te matigen. Daarvoor moet een aantoonbare discrepantie bestaan tussen de werkzaamheden en de standaardvergoeding. De rechter kijkt onder meer naar de omvang van het vermogen, de complexiteit van de afwikkeling, het aantal uren dat de executeur heeft besteed en de zorgvuldigheid waarmee hij heeft gewerkt.
Matiging is geen automatisme. Het is een procedure die met onderbouwing moet worden gevoerd, met aandacht voor de redelijkheid van de claim. Voor erfgenamen die overwegen om matiging te vragen, is juridische beoordeling vooraf belangrijk om de kansen realistisch in te schatten. Niet elke discussie over de vergoeding leidt tot vermindering.
Boedelschulden en andere kosten
Naast de executeur-beloning komen er andere kosten op de boedel te drukken. De belangrijkste zijn:
- Uitvaartkosten: volgens de wet boedelschuld, dus voor rekening van de nalatenschap;
- Notariskosten: voor verklaring van erfrecht, akte van verdeling en eventueel boedelbeschrijving;
- Taxatiekosten: voor waardering van onroerend goed, bedrijf of waardevolle voorwerpen;
- Aangiftekosten: voor het verzorgen van de aangifte erfbelasting door een notaris of belastingadviseur;
- Advocaatkosten: bij procedures of complexe situaties, voor zover die de boedel betreffen;
- Vereffenaar-honorarium: bij een door de rechtbank benoemde vereffenaar.
Al deze kosten worden uit de boedel voldaan voordat de erfgenamen hun aandeel ontvangen. Een goede inventarisatie helpt om vooraf in te schatten wat er netto overblijft.
Onkosten naast de beloning
Naast de beloning kan de executeur onkosten declareren die hij namens de boedel heeft gemaakt. Reiskosten voor bezoeken aan de bank of notaris, portokosten voor correspondentie, kosten voor advertenties (bijvoorbeeld voor de oproep van schuldeisers bij beneficiaire aanvaarding) en kleine administratieve uitgaven worden uit de boedel vergoed.
Grotere uitgaven, zoals professionele waarderingen of beroepskosten van een advocaat die de executeur heeft ingeschakeld, vragen om transparantie. De executeur dient deze uitgaven te kunnen onderbouwen in zijn rekening en verantwoording. Voor erfgenamen is dit een aandachtspunt: vragen om specificatie is gerechtvaardigd, vooral bij ongewone of grote uitgaven.
Specialistische bijstand bij kosten en vergoeding
De kostenkant van een executeur en de afwikkeling van een nalatenschap kan complex zijn. Voor erfgenamen die willen weten of de kosten redelijk zijn, en voor executeurs die hun beloning willen onderbouwen, is juridische beoordeling waardevol. Een notaris kan de standaardregeling uitleggen; bij geschillen of complexe situaties is een erfrechtadvocaat aangewezen.
Van Zinnicq Bergmann Advocaten staat al sinds 1870 cliënten bij in complexe juridische kwesties. Met meer dan 150 jaar ervaring kent ons kantoor de klappen van de zweep, van beide kanten van een conflict. Mr. Jean van Zinnicq Bergmann adviseert en procedeert in zaken rond executeurkosten en vergoeding voor cliënten in Noord-Brabant en daarbuiten.
Wat u moet weten over kosten en vergoeding van de executeur
Hoeveel verdient een executeur?
Volgens de wet één procent van de waarde van het vermogen op de overlijdensdatum, tenzij het testament een andere regeling bevat.
Wat als ik de beloning te hoog vind?
U kunt de rechter vragen om matiging, op basis van een aantoonbare discrepantie tussen werkzaamheden en beloning. Een advocaat helpt om dit verzoek goed te onderbouwen.
Welke andere kosten drukken op de boedel?
Uitvaartkosten, notariskosten, taxatiekosten, aangiftekosten, eventuele advocaatkosten en bij vereffening een vereffenaar-honorarium. Al deze kosten gaan voor uitkering aan erfgenamen.
Krijgt de executeur ook reiskosten vergoed?
Ja, onkosten die hij namens de boedel maakt worden uit de boedel vergoed. Hij dient deze in zijn rekening en verantwoording te onderbouwen.
Wat als de executeur kosten maakt die wij onnodig vinden?
U kunt vragen om specificatie en onderbouwing. Bij blijvend geschil kan een advocaat de uitgaven juridisch laten toetsen.
Wordt de beloning uitbetaald voor of na de verdeling?
Voor de verdeling, als boedelschuld. Het netto-saldo dat overblijft na alle boedelschulden komt voor verdeling tussen de erfgenamen beschikbaar.
Wat doet Van Zinnicq Bergmann Advocaten bij geschillen over kosten en vergoeding?
Wij beoordelen of de beloning en kosten redelijk zijn, voeren waar nodig matigingsverzoeken bij de rechter en behartigen uw belang in onderhandelingen met de executeur.