Overgang van onderneming: wat gebeurt er met het personeel bij een overname?

Wordt een bedrijf of een deel daarvan overgenomen, dan rijst al snel de vraag wat er met het personeel gebeurt. Is er sprake van een overgang van onderneming, dan gaan de werknemers van rechtswege mee naar de nieuwe eigenaar, met hun arbeidsvoorwaarden en dienstjaren. De koper kan niet kiezen wie hij overneemt.

Voor de koper betekent dat ook dat hij de verplichtingen tegenover het personeel overneemt, inclusief achterstanden en toezeggingen die nergens in de jaarrekening staan. Werknemers worden beschermd: een overname is op zichzelf geen reden voor ontslag.

Hieronder leest u wanneer de regeling geldt, wat er overgaat, welke ruimte er is voor ontslag en harmonisatie en waar u als koper of werknemer op let. Een overzicht van alle onderwerpen vindt u bij arbeidsrecht.

Wanneer is er sprake van een overgang van onderneming?

Volgens artikel 7:662 BW is er sprake van een overgang als een economische eenheid die haar identiteit behoudt, overgaat door een overeenkomst, een fusie of een splitsing. Dat kan een hele onderneming zijn, maar ook een vestiging of een afdeling, zoals de schoonmaakdienst.

Doorslaggevend is of de eenheid na de overdracht herkenbaar doorgaat. De rechter weegt alle omstandigheden: gaan bedrijfsmiddelen en klanten mee, neemt de koper een groot deel van het personeel over, blijven de activiteiten gelijk en lag het werk lang stil? Waar het vooral op mensen aankomt, zoals in de schoonmaak of beveiliging, kan het overnemen van een groot deel van het personeel al genoeg zijn.

Ook uitbesteding, het terughalen van uitbesteed werk of een wisseling van opdrachtnemer kan onder de regeling vallen.

Aandelen of bedrijfsmiddelen: het verschil voor het personeel

Bij een aandelentransactie koopt de koper de aandelen van de bv die de onderneming drijft. De bv blijft werkgever; alleen de aandeelhouder wisselt. Er is dan geen overgang van onderneming, en de arbeidsovereenkomsten en verplichtingen blijven ongewijzigd in de bv.

Bij een activatransactie koopt de koper de bedrijfsmiddelen, zoals inventaris, contracten en de handelsnaam, en zet hij de activiteiten voort. Dan is er meestal wel een overgang, net als bij een juridische fusie of splitsing. Wie op die manier alleen de gezonde onderdelen hoopt over te nemen, krijgt de daar werkzame werknemers er toch bij.

Wat er met de arbeidsovereenkomst gebeurt

Op de dag van de overgang gaan alle rechten en verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst van rechtswege over op de koper (artikel 7:663 BW). Salaris, functie, arbeidsduur, vakantiedagen en toezeggingen blijven gelijk. Ook een concurrentiebeding of relatiebeding gaat mee.

De dienstjaren bij de oude werkgever tellen mee voor onder meer de opzegtermijn, de transitievergoeding en de ontslagvolgorde. Een tijdelijk contract loopt door en blijft meetellen voor de ketenregeling. Een nieuwe proeftijd is niet mogelijk.

Alleen wie werkzaam is in het onderdeel dat overgaat, gaat mee; bij werk voor meerdere onderdelen telt waar iemand feitelijk is ingedeeld. Zieke werknemers gaan ook mee, met de lopende loondoorbetaling bij ziekte en re-integratie.

De cao en het pensioen na een overname

De rechten en plichten uit de cao van de oude werkgever gaan mee naar de koper (artikel 14a Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst), tot die cao afloopt of tot de koper gebonden raakt aan een na de overgang gesloten of algemeen verbindend verklaarde cao. Verwijst de arbeidsovereenkomst zelf naar de cao, dan kunnen afspraken langer doorwerken.

Pensioen is de belangrijkste uitzondering (artikel 7:664 BW). De regeling van de verkoper gaat niet mee als de koper de nieuwe werknemers hetzelfde pensioenaanbod doet als zijn eigen personeel, als zij gaan deelnemen in een bedrijfstakpensioenfonds waarbij hij verplicht is aangesloten, of als bij cao is afgeweken. Heeft de koper geen eigen regeling, dan gaat die van de verkoper in beginsel wel mee. Opgebouwd pensioen blijft in de regel bij de oude uitvoerder.

Hoofdelijke aansprakelijkheid van verkoper en koper

Als nieuwe werkgever is de koper aansprakelijk voor alles wat uit de overgegane arbeidsovereenkomsten voortvloeit, ook voor achterstanden van vóór de overname, zoals niet uitbetaald overwerk of een toegezegde bonus.

De verkoper blijft daarnaast nog een jaar na de overgang hoofdelijk aansprakelijk voor verplichtingen die vóór de overgang zijn ontstaan (artikel 7:663 BW). De werknemer kan in die periode kiezen wie hij aanspreekt.

Koper en verkoper kunnen onderling afspreken wie welke kosten draagt, bijvoorbeeld met garanties en vrijwaringen in de koopovereenkomst. Tegenover de werknemer werkt zo’n afspraak niet.

Ontslag bij een overname: wat mag wel en wat niet

Een werkgever kan niet opzeggen wegens de overgang van de onderneming (artikel 7:670 lid 8 BW). Dit opzegverbod geldt voor verkoper en koper. Het UWV ziet ook geen redelijke grond als de verkoper personeel ontslaat zodat de koper de plaatsen met eigen mensen kan invullen.

Ontslag om economische, technische of organisatorische redenen blijft wel mogelijk, bijvoorbeeld als de koper na de overname afdelingen samenvoegt. In februari 2026 bevestigde de Hoge Raad dat zo’n reden geen intrinsiek verband met de overgang mag hebben, al mag er enig verband bestaan. Hoe dichter het ontslag op de overname volgt, hoe beter de werkgever dat moet toelichten.

Verder gelden de regels voor ontslag om bedrijfseconomische redenen: toestemming van het UWV, geen mogelijkheid tot herplaatsing en een ontslagvolgorde volgens het afspiegelingsbeginsel, waarin de dienstjaren bij de verkoper meetellen. Wil de koper pas na de overname reorganiseren, dan wacht hij met een ontslagaanvraag tot de werknemers bij hem in dienst zijn.

Bij twintig of meer ontslagen binnen drie maanden in één werkgebied gelden ook de regels voor collectief ontslag. Een melding van de verkoper gaat niet mee; de koper moet zelf opnieuw melden.

Arbeidsvoorwaarden harmoniseren na de overname

Na een overname werken vaak twee groepen met verschillende arbeidsvoorwaarden onder één dak. De overgang zelf mag echter nooit de reden zijn om voorwaarden te verslechteren, volgens de rechtspraak zelfs niet als de werknemer instemt of er per saldo niet op achteruitgaat.

Wijzigen kan wel op dezelfde gronden als zonder overname: met een geldig eenzijdig wijzigingsbeding en een zwaarwichtig belang, of met een redelijk voorstel dat de werknemer in redelijkheid niet kan weigeren. Dat er twee pakketten naast elkaar bestaan, is daarvoor doorgaans niet genoeg.

Ontstaat er een conflict, dan helpt een vaste volgorde: eerst het gesprek, dan een formele brief, daarna een brief die een procedure in het vooruitzicht stelt en een tweede ronde met advocaten. Pas daarna komt mediation in beeld, en als laatste de kantonrechter. Hoe u als werknemer een arbeidsconflict aanpakt, leest u in een apart artikel.

Informeren en adviseren: ondernemingsraad en personeel

Heeft de verkoper een ondernemingsraad, dan vraagt hij die om advies over het voorgenomen besluit om de zeggenschap over de onderneming of een onderdeel daarvan over te dragen (artikel 25 Wet op de ondernemingsraden). Ook de ondernemingsraad van de koper heeft adviesrecht. Het advies moet worden gevraagd op een moment dat het nog van wezenlijke invloed kan zijn.

Wijkt het besluit af van het advies, dan geldt een opschorting van een maand en kan de ondernemingsraad in beroep bij de Ondernemingskamer. Zonder ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging informeert de werkgever de betrokken werknemers zelf tijdig over het besluit, de datum, de reden, de gevolgen en de overwogen maatregelen (artikel 7:665a BW).

Is bij de overname een onderneming of groep met 50 of meer werknemers in Nederland betrokken, dan gelden ook de SER-Fusiegedragsregels en moeten de vakbonden tijdig worden ingelicht.

Overname uit faillissement: de doorstart

De regels over overgang van onderneming, inclusief het ontslagverbod, gelden niet als de werkgever failliet is verklaard en de onderneming tot de boedel behoort (artikel 7:666 BW). De curator kan opzeggen met een termijn van ten hoogste zes weken (artikel 40 Faillissementswet); de doorstarter kiest zelf wie hij aanneemt en op welke voorwaarden. Bij surseance van betaling geldt de uitzondering niet.

Bij een stil voorbereide doorstart, een zogeheten pre-pack, gaat de uitzondering volgens de Hoge Raad alleen op als die procedure in wettelijke regels is vastgelegd. Een wetsvoorstel voor meer bescherming van werknemers bij een doorstart is nog geen wet.

Komt u na een doorstart opnieuw in dienst, dan kan de tijd bij de failliete werkgever via de regels over opvolgend werkgeverschap toch meetellen, bijvoorbeeld voor de ketenregeling en de transitievergoeding.

Voor de koper: due diligence en waar het misgaat

Wie een onderneming overneemt, neemt het personeel over zoals het is. Vraag daarom naast de arbeidsovereenkomsten ook personeelsregelingen, bonusafspraken, toezeggingen per e-mail, het verzuimoverzicht, lopende geschillen, verlof- en overurensaldi, de cao en de pensioenregeling op.

Het gaat vaak op dezelfde punten mis. De koper denkt dat hij kan kiezen wie hij overneemt, of biedt nieuwe contracten aan met minder gunstige voorwaarden. De verkoper ontslaat vlak voor de overdracht mensen op verzoek van de koper. Of een zieke werknemer blijkt een forse kostenpost, omdat de re-integratie niet op orde is.

Leg in de koopovereenkomst vast welke werknemers overgaan, welke garanties de verkoper geeft en wie welke risico’s draagt. Het loont om een arbeidsrechtadvocaat te betrekken voordat de koopprijs vastligt.

Voor de werknemer: uw rechten en kunt u weigeren mee te gaan?

Als werknemer hoeft u in principe niets te doen. Wordt u gevraagd een nieuw contract te tekenen, vergelijk dat dan zorgvuldig met uw huidige afspraken. Een verslechtering die alleen uit de overname voortkomt, kan later nog worden aangevochten.

U kunt weigeren mee te gaan, maar bij de oude werkgever blijven is meestal geen optie. Weigert u duidelijk en ondubbelzinnig, dan eindigt uw arbeidsovereenkomst volgens de rechtspraak op de datum van de overgang, in de regel zonder transitievergoeding en met het risico dat het UWV een WW-uitkering weigert.

Anders is het bij een aanmerkelijke verslechtering van uw arbeidsvoorwaarden, bijvoorbeeld omdat het werk ver weg verhuist. Eindigt de arbeidsovereenkomst om die reden door of op verzoek van u, dan geldt het einde voor de transitievergoeding als initiatief van de werkgever (artikel 7:665 BW). Laat u adviseren voordat u iets ondertekent of opzegt.

Een voorbeeld van begin tot eind

Stel: een installatiebedrijf met 60 medewerkers neemt een branchegenoot over die met 14 medewerkers onderhoud doet bij woningcorporaties. De koper neemt geen aandelen over, maar de busjes, de voorraad, de onderhoudscontracten en de handelsnaam, en het werk loopt zonder onderbreking door. Alle 14 werknemers gaan dus van rechtswege mee.

De verkoper heeft geen ondernemingsraad en informeert zijn medewerkers zelf, ruim voor de overdracht. Bij het boekenonderzoek blijkt dat een monteur al veertien maanden ziek is, dat twee werkvoorbereiders per e-mail een bonus is toegezegd en dat er ruim 400 vakantiedagen openstaan. Die posten worden verrekend in de koopprijs, met een vrijwaring voor claims van vóór de overdracht.

Acht maanden later voegt de koper de twee planningsafdelingen samen en vervalt één functie. In de ontslagaanvraag bij het UWV licht hij toe waarom die keuze los staat van de overname. Bij de afspiegeling telt de diensttijd van de overgenomen planner bij de verkoper volledig mee, zodat een collega in dezelfde leeftijdsgroep met minder dienstjaren voor ontslag in aanmerking komt.

De ruimere reiskostenregeling van de overgenomen monteurs laat de koper ongemoeid, zodat er geen discussie ontstaat over een wijziging vanwege de overname.

Een overname zorgvuldig voorbereiden

Een overname draait om cijfers, maar het personeel bepaalt vaak of zij slaagt. Wie vooraf weet wie er overgaat en welke verplichtingen meekomen, voorkomt verrassingen en conflicten.

Voor werknemers geldt hetzelfde: wie zijn rechten kent, kan een voorstel van de nieuwe werkgever rustig beoordelen. Omdat wij zowel werkgevers als werknemers bijstaan, kennen wij beide kanten van een overname.

Van Zinnicq Bergmann staat sinds 1870 werkgevers en werknemers bij in Noord-Brabant en daarbuiten. Bereidt u een overname voor, of hebt u als werknemer vragen over uw positie bij een overgang van onderneming, neemt u dan gerust telefonisch contact met ons op.