Navigatie

Home / Kennisbank / Ontslaggronden: de a- tot en met i-grond uitgelegd

Ontslaggronden: de a- tot en met i-grond uitgelegd

Een werkgever kan een vast dienstverband niet zonder meer opzeggen. Daarvoor is een redelijke grond nodig, en welke ontslaggronden de wet erkent, staat uitputtend in artikel 7:669 lid 3 BW: de a-grond tot en met de i-grond. Daarnaast moet herplaatsing van de werknemer in een andere passende functie niet mogelijk zijn of niet in de […]

Een werkgever kan een vast dienstverband niet zonder meer opzeggen. Daarvoor is een redelijke grond nodig, en welke ontslaggronden de wet erkent, staat uitputtend in artikel 7:669 lid 3 BW: de a-grond tot en met de i-grond. Daarnaast moet herplaatsing van de werknemer in een andere passende functie niet mogelijk zijn of niet in de rede liggen.

Voor werkgevers bepaalt de ontslaggrond welke route openstaat en hoe stevig het dossier moet zijn. Voor werknemers is de grond het eerste punt waar een verweer op aanhaakt: is de grond niet voldragen, dan wijst de rechter een verzoek om ontbinding in beginsel af.

Hieronder leest u per ontslaggrond kort wat die inhoudt, welke route erbij hoort en hoe de cumulatiegrond werkt. Voor de uitwerking van de afzonderlijke gronden verwijzen wij naar de artikelen die daarover gaan. Het grotere geheel vindt u in ons overzicht van het arbeidsrecht.

⚖️ In het kort

  • De wet kent negen ontslaggronden, de a- tot en met de i-grond in artikel 7:669 lid 3 BW. Een reden die daar niet onder valt, is geen redelijke grond.
  • Een ontslaggrond moet voldragen zijn: aan alle voorwaarden van die grond moet zijn voldaan.
  • Bij de a-grond (bedrijfseconomische redenen) en de b-grond (langdurige ziekte) loopt de route via het UWV, bij de c- tot en met de i-grond via de kantonrechter.
  • Naast een redelijke grond geldt de herplaatsingsplicht: een passende andere functie moet niet beschikbaar zijn of niet in de rede liggen.
  • De cumulatiegrond, de i-grond, combineert onvolledige gronden. De rechter kan daarbij een extra vergoeding toekennen van ten hoogste de helft van de transitievergoeding.
  • Bij opzegging in de proeftijd, bij het bereiken van de AOW-leeftijd en bij ontslag op staande voet gelden andere regels.

Wat een ontslaggrond is en wanneer die voldragen is

Het Nederlandse ontslagrecht werkt met een gesloten stelsel. De werkgever moet een redelijke grond hebben die past in een van de negen omschrijvingen van artikel 7:669 lid 3 BW. Een algemene wens om afscheid te nemen, of het gevoel dat iemand niet meer in het team past, is op zichzelf geen ontslaggrond.

Elke grond kent eigen voorwaarden. Bij disfunctioneren moet de werkgever de werknemer bijvoorbeeld tijdig op de tekortkomingen hebben gewezen en hem voldoende gelegenheid hebben gegeven om te verbeteren. Is aan een van die voorwaarden niet voldaan, dan spreken juristen van een grond die niet voldragen is. Zo’n halve grond is in beginsel onvoldoende, met als uitzondering de cumulatiegrond, waarover hieronder meer.

De rechter beoordeelt alleen de gronden die de werkgever aanvoert. Wie alleen de d-grond noemt, kan niet verwachten dat de rechter uit eigen beweging naar een verstoorde arbeidsverhouding kijkt.

Ook met een voldragen grond is de werkgever er nog niet. Volgens artikel 7:669 lid 1 BW moet herplaatsing in een andere passende functie binnen een redelijke termijn, al dan niet met scholing, niet mogelijk zijn of niet in de rede liggen. De Ontslagregeling stelt die termijn in de regel gelijk aan de opzegtermijn. Bij verwijtbaar handelen van de werknemer ligt herplaatsing volgens de wet in ieder geval niet in de rede.

De ontslaggronden op een rij

Het overzicht hieronder zet de negen ontslaggronden naast elkaar, met de route die bij elke grond hoort. De Nederlandse ontslagroute kent drie wegen: via het UWV, via de kantonrechter en het ontslag op staande voet. Welke van de eerste twee openstaat, volgt uit de grond.

Grond Wat het inhoudt Route
a-grond Vervallen van arbeidsplaatsen om bedrijfseconomische redenen of door bedrijfsbeëindiging. UWV of cao-commissie
b-grond Langdurige arbeidsongeschiktheid na de wachttijd van 104 weken. UWV
c-grond Frequent ziekteverzuim met onaanvaardbare gevolgen voor de bedrijfsvoering. Kantonrechter
d-grond Disfunctioneren, na een tijdige waarschuwing en een reële kans om te verbeteren. Kantonrechter
e-grond Verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer. Kantonrechter
f-grond Werkweigering wegens een ernstig gewetensbezwaar. Kantonrechter
g-grond Een verstoorde arbeidsverhouding. Kantonrechter
h-grond Andere omstandigheden die voortzetting onredelijk maken, de restgrond. Kantonrechter
i-grond Een combinatie van twee of meer van de c-, d-, e-, g- en h-grond, de cumulatiegrond. Kantonrechter

Gratis nieuwsbrief

Juridische tips in uw mailbox

Wij sturen regelmatig een korte nieuwsbrief met praktische juridische tips over arbeidsrecht, huurrecht en erfrecht. U laat alleen uw naam en e-mailadres achter.

De a-grond en de b-grond: ontslag via het UWV

De a-grond gaat over het vervallen van arbeidsplaatsen. Dat kan doordat de onderneming stopt, of doordat de werkgever om bedrijfseconomische redenen maatregelen neemt voor een doelmatige bedrijfsvoering, bezien over een periode van ten minste 26 weken. Wie er dan weg moet, volgt in beginsel uit het afspiegelingsbeginsel. Meer over de onderbouwing leest u bij ontslag om bedrijfseconomische redenen.

De b-grond ziet op langdurige ziekte. De werknemer kan de bedongen arbeid niet meer verrichten, de periode van 104 weken is verstreken en herstel binnen 26 weken is niet te verwachten, ook niet in aangepast werk. Hoe dat in de praktijk verloopt, staat in ons artikel over ontslag na twee jaar ziekte.

Voor beide gronden vraagt de werkgever toestemming aan het UWV (artikel 7:671a BW). Een cao kan voor de a-grond een eigen ontslagcommissie aanwijzen. Wijst het UWV de aanvraag af, dan kan de werkgever binnen twee maanden alsnog de kantonrechter om ontbinding vragen. Het verloop van de procedure zelf leest u bij de ontslagvergunning van het UWV.

De c-grond en de d-grond: frequent verzuim en disfunctioneren

De c-grond is bedoeld voor een werknemer die regelmatig uitvalt door ziekte, met gevolgen voor de bedrijfsvoering die de werkgever niet langer hoeft te accepteren. De wet stelt hoge eisen. Het verzuim mag niet het gevolg zijn van onvoldoende zorg voor de arbeidsomstandigheden, herstel binnen 26 weken moet niet te verwachten zijn, en de werkgever heeft een verklaring van een deskundige nodig (artikel 7:671b lid 4 BW).

De d-grond gaat over ongeschiktheid voor de functie die niet door ziekte komt. De werkgever moet de werknemer tijdig hebben gewezen op wat er beter moet, hem voldoende gelegenheid hebben gegeven om te verbeteren, en mag zelf niet tekort zijn geschoten in scholing of arbeidsomstandigheden. Een zorgvuldig verbetertraject is hier vrijwel altijd nodig. De eisen aan dat traject en het dossier staan bij ontslag wegens disfunctioneren.

De e-grond en de f-grond: verwijtbaar handelen en gewetensbezwaar

De e-grond ziet op verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer, zodanig dat van de werkgever niet kan worden gevergd het dienstverband te laten voortduren. Denk aan het herhaaldelijk negeren van instructies of aan gedrag dat ondanks waarschuwingen terugkeert. Herplaatsing ligt bij deze grond niet in de rede. Bij het niet nakomen van re-integratieverplichtingen gelden extra eisen (artikel 7:671b lid 5 BW).

De e-grond is iets anders dan een dringende reden voor ontslag op staande voet. Bij ontslag op staande voet eindigt het dienstverband direct, zonder tussenkomst van UWV of rechter. Bij de e-grond beslist de kantonrechter, en hoeft het verwijt minder zwaar te zijn. Is het handelen van de werknemer ernstig verwijtbaar, dan kan de rechter een eerdere einddatum bepalen en is geen transitievergoeding verschuldigd.

De f-grond, het weigeren van werk wegens een ernstig gewetensbezwaar, komt zelden voor. De werkgever moet aannemelijk maken dat het werk niet in aangepaste vorm kan worden verricht.

De g-grond en de h-grond: verstoorde verhouding en restgrond

De g-grond gaat over een verstoorde arbeidsverhouding, zodanig dat van de werkgever niet kan worden gevergd het dienstverband te laten voortduren. In de rechtspraak geldt doorgaans dat de verstoring ernstig en duurzaam moet zijn: een stevig meningsverschil is nog geen grond. De rechter kijkt ook naar wat de werkgever zelf heeft gedaan om de verhouding te herstellen. Wanneer een conflict die drempel haalt, leest u bij de verstoorde arbeidsverhouding.

De h-grond is de restgrond: andere omstandigheden dan de hiervoor genoemde, die voortzetting onredelijk maken. De grond wordt terughoudend toegepast en is niet bedoeld om een onvolledige andere grond op te vullen. In de praktijk gaat het om uitzonderlijke situaties, zoals een werknemer die langdurig niet beschikbaar is door detentie of die de vereiste vergunning om te werken verliest.

De cumulatiegrond: de i-grond uitgelegd

Sinds 1 januari 2020 kan de kantonrechter ontbinden op de cumulatiegrond, de i-grond. Het gaat om een combinatie van omstandigheden uit twee of meer van de c-, d-, e-, g- en h-grond, die samen maken dat van de werkgever niet kan worden gevergd het dienstverband te laten voortduren. Geen van die gronden hoeft op zichzelf voldragen te zijn. De a-, b- en f-grond tellen voor de cumulatiegrond niet mee.

Ontbindt de rechter op de i-grond, dan kan hij de werknemer een extra vergoeding toekennen van ten hoogste de helft van de transitievergoeding (artikel 7:671b lid 8 BW). Die vergoeding komt bovenop de transitievergoeding zelf en is niet automatisch: de rechter beslist of en in welke mate zij op haar plaats is.

De i-grond is geen vangnet voor een dossier zonder inhoud. De werkgever moet per grond concreet maken welke omstandigheden spelen en waarom de combinatie zwaar genoeg weegt. Zijn de afzonderlijke elementen te mager, dan maakt ook de optelsom weinig kans.

Stel: een werkgever wil afscheid nemen van een medewerker die zes jaar in dienst is en 4.500 euro bruto per maand verdient, inclusief vakantietoeslag. Er zijn gedocumenteerde zorgen over zijn functioneren, maar het verbetertraject is niet afgerond. Tegelijk is de samenwerking met zijn leidinggevende sterk bekoeld, al is van een ernstig en duurzaam verstoorde verhouding nog geen sprake. De werkgever kan de d-grond en de g-grond in combinatie aanvoeren. Ontbindt de rechter op de i-grond, dan bedraagt de transitievergoeding 9.000 euro bruto en kan daar ten hoogste 4.500 euro bij komen. Of de combinatie volstaat, hangt af van de feiten die de werkgever kan onderbouwen.

Wanneer geen ontslaggrond nodig is

Het stelsel van ontslaggronden geldt niet in elke situatie. Tijdens een geldig overeengekomen proeftijd kan zonder redelijke grond worden opgezegd (artikel 7:669 lid 7 BW). Bij het bereiken van de AOW-leeftijd of een andere overeengekomen pensioenleeftijd mag de werkgever in beginsel ook opzeggen zonder een van de negen gronden (artikel 7:669 lid 4 BW).

Een tijdelijk contract eindigt van rechtswege, en bij ontslag op staande voet draait het om een dringende reden. Een vaststellingsovereenkomst heeft geen toets van UWV of rechter nodig, al bepaalt de sterkte van de grond daar wel de ruimte in de onderhandeling.

Voor de werkgever: kies de ontslaggrond voordat u het dossier bouwt

Elke ontslaggrond vraagt om een ander dossier. Voor de d-grond telt een gedocumenteerd verbetertraject, voor de g-grond de geschiedenis van het conflict en de pogingen tot herstel, voor de c-grond medische en bedrijfsmatige onderbouwing. Wie pas aan het eind bepaalt op welke grond hij zich beroept, ontdekt vaak dat het dossier niet past.

Houd er ook rekening mee dat een opzegverbod, bijvoorbeeld bij ziekte, de route kan blokkeren. De kantonrechter kan dan alleen ontbinden als het verzoek geen verband houdt met het opzegverbod. Hoe die procedure verloopt, leest u bij de ontbinding via de kantonrechter.

Is het dossier nog niet compleet, dan is een regeling vaak verstandiger dan een procedure met een onzekere uitkomst. Ook dan geldt een vaste volgorde: eerst het gesprek en een formele brief, dan een ronde tussen advocaten, en pas daarna mediation of een procedure.

Voor de werknemer: toets eerst de ontslaggrond

Bij ontslag denkt u al snel aan de vergoeding, maar de eerste vraag is op welke grond de werkgever zich beroept en of die grond voldragen is. Is er bij de d-grond nooit een verbetertraject geweest, of noemt de werkgever een conflict dat nauwelijks is uitgesproken, dan staat de werkgever minder sterk dan hij misschien denkt.

Vraag naar de stukken waarop de werkgever zich baseert, zoals beoordelingen, verslagen en correspondentie. Reageer schriftelijk als u het niet eens bent met een verslag. Zo legt u uw kant van het verhaal vast voordat een rechter ernaar kijkt. Ook bij langdurige ziekte loont het om te weten welke eisen er aan uw re-integratie worden gesteld, omdat de b-grond daarop aansluit.

Veelgestelde vragen over ontslaggronden

Hoeveel ontslaggronden zijn er?

De wet kent negen ontslaggronden, de a- tot en met de i-grond in artikel 7:669 lid 3 BW. Voor de a- en b-grond loopt de route via het UWV, voor de overige gronden via de kantonrechter.

Wat is de cumulatiegrond?

De cumulatiegrond, of i-grond, is een combinatie van omstandigheden uit twee of meer van de c-, d-, e-, g- en h-grond. Geen van die gronden hoeft op zichzelf voldragen te zijn. De rechter kan daarbij een extra vergoeding toekennen van ten hoogste de helft van de transitievergoeding.

Wat is het verschil tussen de e-grond en ontslag op staande voet?

Bij ontslag op staande voet eindigt het dienstverband direct wegens een dringende reden. Bij de e-grond vraagt de werkgever de kantonrechter om ontbinding wegens verwijtbaar handelen, en hoeft het verwijt minder zwaar te zijn.

Mag een werkgever meerdere ontslaggronden tegelijk aanvoeren?

Ja. Een werkgever kan in een verzoek aan de kantonrechter meerdere gronden naast elkaar aanvoeren en daarnaast een beroep doen op de cumulatiegrond. De rechter beoordeelt elke grond afzonderlijk en daarna eventueel de combinatie.

Heb ik bij ontslag op een ontslaggrond recht op een transitievergoeding?

In de regel wel, als de werkgever opzegt na toestemming van het UWV of de kantonrechter op zijn verzoek ontbindt. Dat is anders als het ontslag het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer.

De juiste grond als vertrekpunt

Bij elk ontslag begint de juridische beoordeling bij de ontslaggrond. Die bepaalt de route, het dossier en de positie van beide partijen.

Wie zowel werkgevers als werknemers bijstaat, kent de klappen van de zweep van beide kanten. Dat helpt om vroeg te zien waar een dossier sterk is en waar het tekortschiet.

Van Zinnicq Bergmann staat sinds 1870 werkgevers en werknemers bij in Noord-Brabant en daarbuiten. Overweegt u als werkgever een ontslag, of heeft u te horen gekregen dat uw werkgever afscheid van u wil nemen, neemt u dan gerust telefonisch contact met ons op.

Wetgeving en rechtspraak veranderen. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.

Wat cliënten over ons kantoor zeggen

9,5

uit 43 beoordelingen op Klantenvertellen

Ze schakelt snel, communiceert helder en heeft oog voor zowel de juridische als de menselijke kant van de zaak.

Jeroen, HedelHanneke van Haarlem, arbeidsrecht2026 via Klantenvertellen

Hij is deskundig, betrokken en werkt heel zorgvuldig. De communicatie verliep prettig en duidelijk, wat mij veel rust en vertrouwen gaf.

Sophie v G., ArnhemJean van Zinnicq Bergmann, erfrecht2026 via Klantenvertellen

Ik werd bij elke stap geholpen, werd voortdurend op de hoogte gehouden en werd hartelijk behandeld.

Olha Safarova, 's-HertogenboschHanneke van Haarlem, arbeidsrecht2026 via Klantenvertellen

Na maanden van op en neer mailen en bellen zijn we er dankzij de deskundigheid van Hanneke toch samen uitgekomen.

Edwin, UdenHanneke van Haarlem, arbeidsrecht2026 via Klantenvertellen

Ze vertelt alles heel rustig en kalm. Je weet meteen waar je aan toe bent en je kunt zien dat ze heel ervaren is.

Michael Oosterwaal, VlijmenHanneke van Haarlem2026 via Klantenvertellen

Zeer toegankelijk en laagdrempelig in de communicatie, evenals doortastend en meelevend.

René, BestHanneke van Haarlem2025 via Klantenvertellen

Krachtig, snel en kundig. Alissa heeft direct de onzekerheden weggenomen.

Anoniem, 's-HertogenboschAlissa van der Voet2025 via Klantenvertellen

Het kantoor hanteert een heldere en prettige manier van communiceren en men komt snel ter zake.

Marco, RosmalenArbeidsrecht2024 via Klantenvertellen

Cliënten krijgen na afloop van hun zaak een uitnodiging van Klantenvertellen om hun ervaring te delen.

Leg uw kwestie vrijblijvend voor

Beschrijf in het kort waar uw vraag over gaat. Een van onze advocaten neemt contact met u op om te bespreken wat mogelijk is.

Wij reageren binnen één werkdag
← Terug naar kennisbank

Meer weten of verder verdiepen?

Met meer dan 150 jaar ervaring en een sterke specialisatie in erfrecht en arbeidsrecht biedt Van Zinnicq Bergmann Advocaten deskundige en betrouwbare juridische begeleiding. Onze advocaten combineren diepgaande kennis met een persoonlijke en betrokken aanpak, waardoor u kunt rekenen op helder advies en een oplossing die echt werkt. Wij staan bekend om onze integriteit, duidelijke communicatie en het vermogen om complexe juridische vraagstukken terug te brengen tot overzicht en rust.

Neem contact op