Hebben erfgenamen recht op toegang tot digitale accounts van de erflater?

Of erfgenamen recht hebben op toegang tot digitale accounts (zoals e-mail en social media) van een overledene is een belangrijk maatschappelijk vraagstuk. De rechter constateert dat de wetgeving en de Nederlandse hogere rechtspraak niet in een antwoord op deze vraag voorziet.

De casus

De rechtbank Amsterdam heeft naar aanleiding van een verzoek van erfgenamen, om toegang te verkrijgen tot het Hotmail-account van de erflater, uitspraak gedaan. De erfgenamen waren genoodzaakt hierover te procederen. Zij beschikten namelijk niet over de wachtwoorden van de digitale accounts van de erflater. Microsoft weigerde vervolgens toegang tot het account.

De rechtbank oordeelt principieel dat de erfgenamen, als verkrijgers onder algemene titel, de erflater van rechtswege opvolgen in diens vatbare rechten. “Opvolging onder algemene titel” betekent dat de rechtsopvolger in het gehele vermogen van de rechtsvoorganger treedt. Onder dat gehele vermogen vallen ook overeenkomsten, tenzij de wet anders bepaalt of uit de overeenkomst zelf iets anders voortvloeit. Geen van beide uitzonderingen is hier aan de orde volgens de rechtbank.

Het oordeel

De rechtbank oordeelt dat het afhangt van het geval of Microsoft verplicht is om de inloggegevens te verstrekken aan de erfgenamen. Vervolgens doet Microsoft een beroep op de rechten van derden die zij op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) dient te beschermen. Microsoft stelt dat zij de rechten van derden, zoals contactpersonen in het e-mailaccount, moet waarborgen en dat zij hierom geen toegang kan geven aan de erfgenamen.

Microsoft heeft volgens de rechtbank niet aannemelijk gemaakt dat diensten, zoals het faciliteren van e-mailverkeer en het opslaan van bestanden, een zodanig persoonlijk karakter hebben dat deze niet onder algemene titel kunnen overgaan. Ook de AVG en het feit dat de accounts persoonsgegevens van derden zullen bevatten staan aan toewijzing niet in de weg. Derden moeten er rekening mee houden dat hun gegevens in handen van anderen dan de accounthouder kunnen komen.

De rechtbank overweegt dat de wet niets bepaalt over bescherming van persoonsgegeven na overlijden en de overeenkomst (tussen de erflater en Microsoft) hierover ook niets regelt. De rechtbank acht dat het belang van de erfgenamen zwaarder weegt dan het belang van Microsoft. Wel beperkt de rechtbank de toegang tot de gegevens van het account tot die van voor de overlijdensdatum van de erflater, ter bescherming van de persoonsgegevens na diens overlijden.

Conclusie

Iedereen die een social media account heeft dient voor zichzelf na te gaan of hij wel wil dat zijn erfgenamen na zijn overlijden inzage krijgen in alle bestanden. Als men dat niet wil, zal men daarvoor voorzieningen moeten treffen.

Mocht u vragen hebben over een erfrechtelijke kwestie, neem dan gerust contact met mij op.

mr Jean van Zinnicq Bergmann                                       Van Zinnicq Bergmann Advocaten

Advocaat erfrecht                                                                 ‘s-Hertogenbosch