Medische beperkingen & re-integratie

Re-integratie bij langdurige arbeidsongeschiktheid, en met name het zogenaamde ‘tweede spoor’, is een van de meest uitdagende onderdelen van het arbeidsrecht. Het tweede spoor houdt in dat de werkgever samen met de werknemer moet zoeken naar passend werk bij een andere werkgever als terugkeer binnen het eigen bedrijf niet mogelijk is. De vraag wanneer en hoe dit traject moet worden ingezet, en hoe zorgvuldig werkgevers en werknemers moeten omgaan met medische beperkingen, is onderwerp van veel discussie en rechtspraak. In deze blog bespreken we de actuele lijn in de rechtspraak, de praktijkproblemen en geven we praktische tips voor werknemers en werkgevers.

Casus

In de zaak lag de vraag voor of de werkgever voldoende en tijdig had gehandeld bij het opstarten van het tweede spoor-traject voor een langdurig zieke werknemer. De werknemer kon zijn eigen werk niet meer uitvoeren. Ook was er geen concreet perspectief op terugkeer in aangepast werk binnen het bedrijf. De werkgever startte het tweede spoor echter pas maanden na de eerstejaarsevaluatie op. Hij voerde aan dat het arbeidsconflict en een rustadvies van de bedrijfsarts uitstel rechtvaardigden. Het UWV legde een loonsanctie op wegens onvoldoende re-integratie-inspanningen, waardoor de werkgever na 104 weken ziekte het loon door moest betalen voor een extra jaar.

Oordeel rechter

Tijdigheid van het tweede spoor

De rechtbank benadrukt dat het tweede spoor-traject uiterlijk binnen zes weken na de eerstejaarsevaluatie moet worden gestart, tenzij er binnen drie maanden een concreet perspectief is op structurele werkhervatting binnen de eigen organisatie. De rechtbank oordeelde dat het tweede spoor te laat was opgestart. Het enkele feit dat er een arbeidsconflict speelde en mediation werd ingezet, is volgens de rechter geen geldige reden om het tweede spoor uit te stellen. De werkgever had het tweede spoor parallel aan de mediation moeten opstarten, omdat de uitkomst van mediation onzeker was. Ook een rustadvies van de bedrijfsarts vormt geen automatische grond voor uitstel. De re-integratieactiviteiten hadden met inachtneming van de rustperiode gewoon kunnen worden voorbereid en opgestart.

Medische beperkingen en monitoring

De rechter stelt verder dat de re-integratie-inspanningen nauw moeten aansluiten bij de actuele medische beperkingen van de werknemer. Het plan van aanpak moet periodiek worden geëvalueerd en bijgesteld op basis van actuele medische informatie. In de besproken zaak bleek uit het re-integratieverslag dat er gedurende enkele maanden geen contact was geweest met de bedrijfsarts en dat de belastbaarheid van de werknemer niet goed was gemonitord. Dit werd als een ernstige tekortkoming aangemerkt. Ook het onvoldoende aanpassen van de probleemanalyse en het plan van aanpak aan nieuwe medische inzichten werd de werkgever zwaar aangerekend.

Loonsanctie

Vanwege het feit dat het tweede spoor te laat was gestart en de monitoring en bijstelling van het plan van aanpak tekortschoten, oordeelde de rechter dat het UWV terecht een loonsanctie had opgelegd. De werkgever had niet kunnen aantonen dat er een deugdelijke grond was voor de uitstel/vertraging en de tekortkomingen in het re-integratieproces. De rode draad in de rechtspraak is dat werkgevers een actieve en goed gedocumenteerde rol moeten spelen. Hierbij moeten zij steeds aantonen dat hun inspanningen aansluiten bij de actuele medische beperkingen en mogelijkheden van de werknemer.

Tips voor werknemers

(1) Blijf in gesprek met je werkgever en de bedrijfsarts over je mogelijkheden en beperkingen;

(2) Documenteer welke inspanningen zijn verricht en welke adviezen de bedrijfsarts heeft gegeven;

(3) Werk actief mee aan het plan van aanpak en geef tijdig aan als je medische situatie verandert;

(4) Als het UWV een loonsanctie oplegt, kun je bezwaar maken als je vindt dat de werkgever wél voldoende heeft gedaan.

Tips voor werkgevers

(1) Start het tweede spoor-traject uiterlijk zes weken na de eerstejaarsevaluatie als terugkeer in eigen werk niet realistisch is;

(2) Laat de bedrijfsarts de belastbaarheid van de werknemer goed vastleggen en pas het plan van aanpak aan als de situatie wijzigt;

(3) Documenteer alle stappen en beslissingen in het re-integratiedossier;

(4) Betrek de werknemer actief bij het proces en houd rekening met diens medische beperkingen.

Conclusie

Deze uitspraak van de rechtbank bevestigt dat het re-integratieproces in het tweede spoor maatwerk vereist. Hierbij is een centrale rol voor de medische beperkingen van de werknemer weggelegd. Zowel werkgevers als werknemers moeten hun verantwoordelijkheid nemen en alles goed vastleggen. Alleen dan kan worden voorkomen dat het UWV een loonsanctie oplegt. Het is raadzaam om bij twijfel tijdig juridisch advies in te winnen en het re-integratiedossier op orde te houden.

Heeft u een vraag hierover of een andere arbeidsrechtelijke vraag? Neem dan gerust contact met ons op!

mr J. (Hanneke) van Haarlem                                        Van Zinnicq Bergmann Advocaten

Advocaat Arbeidsrecht                                                    ‘s-Hertogenbosch