De Gouden Kooi

Er is sprake van een zogenoemd dienstverband, een arbeidsovereenkomst, wanneer aan drie vereisten is voldaan. Er moet arbeid worden verricht, waarvoor loon wordt betaald en waarbij sprake is van een gezagsverhouding. Dat laatste betekent dat een werkgever redelijke instructies aan de werknemer mag geven, die de werknemer dan moet opvolgen.

Arbeidsovereenkomst

Het weliswaar iets verouderde, maar wel opmerkelijke voorbeeld voor dit bericht betreft een deelneemster aan het televisieprogramma ‘De Gouden Kooi”. De deelneemster had daarvoor een overeenkomst met de programmamaker gesloten, benoemd als een overeenkomst van opdracht. Waarschijnlijk is het format wel bekend: voor het programma verbleef zij met andere deelnemers in een villa waar zij permanent met televisiecamera’s werd gevolgd. Bij het televisieprogramma ging het niet alleen om het aanwezig zijn in de villa: van de deelnemers werd verlangd dat zij van dag tot dag opdrachten van de werkgever uitvoerden, waarbij zij die instructies precies moesten nakomen (ter bevordering van de kijkcijfers!). Op een gegeven moment moest zij de villa verlaten, omdat zij door de kijker werd weggestemd. De deelneemster heeft daarop een WW-uitkering aangevraagd. Die uitkering werd in eerste instantie door het UWV geweigerd, maar later door de Rechtbank en vervolgens de Centrale Raad van Beroep, toegekend. De Hoge Raad heeft die uitspraak ook bevestigd.

Arbeid, loon en gezagsverhouding

Aan een uitkering moet een dienstverband vooraf gegaan zijn. Zoals al aangegeven moet daarvoor aan drie vereisten zijn voldaan: arbeid, loon en een gezagsverhouding. Wat het vereiste van het verrichten van arbeid betreft, werd belangrijk gevonden dat die persoonlijk door de deelneemster werd verricht. De deelneemster was verplicht activiteiten voor de werkgever uit te voeren, die een belangrijke economische waarde hadden en waarbij zij zich niet door een ander kon laten vervangen. Voor het aannemen van de vereiste gezagsverhouding werd overwogen dat het belangrijk was dat de deelneemster verplicht was zich te houden aan aanwijzingen, die niets meer met een spel te maken hadden en die ingrepen in bijna haar hele dagelijkse leven zolang zij in die villa woonde. De vergoeding die de deelnemers ontvingen, werd als loon beschouwd.

WW-uitkering

Wellicht klinkt het wat apart om zo’n deelname aan een televisieprogramma als ‘baan’ te beschouwen, maar omdat werd geoordeeld dat er sprake was van een voorafgaand dienstverband, kon de ex-deelneemster dus aanspraak maken op een WW-uitkering.

Juridische tip

De tip die ik met dit bericht wil meegeven is dat er sneller een dienstverband/arbeidovereenkomst ontstaat dan wellicht veel mensen denken. Dat kanbehoorlijke gevolgen hebben: zowel positieve als negatieve voor zowel werkgever als werknemer. Hebt u vragen over arbeidsovereenkomsten, neem dan gerust eens contact op.

Hanneke van Haarlem