Loonoffer

Uitgangspunt in de rechtspraak is dat een werkgever niet eenzijdig mag tornen aan met name de primaire arbeidsvoorwaarden, zoals loon, tenzij de werknemer daarmee uitdrukkelijk ingestemd heeft. Het idee daar achter is dat werknemers wanneer het goed gaat met een bedrijf, ook niet delen in de winst van de onderneming. Gaat het om slechte financiële resultaten? Dan is dat bedrijfsrisico niet voor de werknemer. Van dat uitgangspunt kan afgeweken worden wanneer het gaat om een collectieve loonsverlaging. Echter, zijn er bijna geen rechterlijke uitspraken bekend waarbij zo’n loonsverlaging (loonoffer) geaccepteerd werd.

V&D

In het recente verleden werden ook loonoffers gevraagd van V&D-werknemers. De kantonrechter oordeelde destijds dat dat niet van de werknemers kon worden gevraagd. Dat zou ook bij verlies van baan negatief uitpakken, omdat een WW-uitkering dan gebaseerd zou worden op dat lagere loon.

Rechtspraak

In de volgende zaak werd zo’n loonoffer wel van de werknemers gevergd. Het bedrijf verkeerde al jaren in een slechte financiële situatie. In 2019 was al een reorganisatie doorgevoerd met gedwongen ontslagen en in 2020 volgde een tweede ronde. Aandeelhouders hadden jarenlang ‘bij’ gefinancierd. Op enig moment wilde de bank niet meer bijspringen en de werknemers werden geïnformeerd dat het loon verlaagd zou worden en dat 11 ADV-dagen zouden vervallen. De ondernemingsraad heeft hiervoor een positief advies gegeven. De centrale vraag was of deze wijziging in strijd was met ‘goed werkgeverschap’. Vervolgens startten 8 werknemers een procedure tot afwijzing van deze wijziging.

Uitspraak

De kantonrechter oordeelde evenwel, dat het loonoffer noodzakelijk was voor de continuïteit van het bedrijf en dat er geen andere alternatieven waren. Daarbij werd meegenomen, dat het loon van de werknemers nog steeds boven het cao-minimum lagen. De leidende gedachte hierbij lijkt te zijn, dat de werknemers meer gebaat waren bij baanbehoud tegen een wat lager loon dan bij een faillissement van het bedrijf.

Het is natuurlijk de vraag of deze uitspraak ook in stand blijft wanneer de werknemers in hoger beroep gaan. Werknemers zijn niet verplicht om akkoord te gaan met een loonoffer. Arbeidsvoorwaarden mogen alleen met wederzijds goedvinden worden aangepast. Zijn alle mogelijke bezuinigen doorgevoerd en is een loonstop de laatste optie? Laat je dan als werkgever of als werknemer tijdig informeren.

Heeft u hier vragen over? Neem dan gerust vrijblijvend contact met mij op!

mr J. (Hanneke) van Haarlem                                                Van Zinnicq Bergmann Advocaten

Advocaat Arbeidsrecht                                                             ‘s-Hertogenbosch