Nieuwe erfgenamen, wie kan zich hiertegen verzetten?

Bij de verdeling van de erfenis hebben de kinderen een bijzondere positie. Zo hebben de kinderen wettelijk gezien erfgenaamschap, tenzij dit expliciet uitgesloten wordt in het testament, en kunnen zij recht doen gelden op hun wettelijk erfdeel, dat hen niet tegen hun wil door de erflater kan worden ontzegd. Kortom de kinderen van een erflater hebben altijd recht op een deel van de nalatenschap van hun overleden ouder.

Het kan echter voorkomen dat na de dood van de ouder blijkt, dat er nog een kind moet meedelen in de nalatenschap. Als de andere kinderen, vastgesteld, daarmee niet instemmen, moet de rechter er aan te pas komen. Wat gebeurt er dan?

Wanneer het ouderschap van een persoon na diens dood is vastgesteld, heeft deze vaststelling terugwerkende kracht tot aan de geboorte van het kind. Met andere woorden de ouder is dan altijd al de ouder van het kind geweest. Door deze terugwerkende kracht is het ‘nieuwe’ kind direct ook erfgenaam en kan het aanspraak maken op allerlei (erf)rechten.

Dat deze vaststelling van een ‘nieuwe’ erfgenaam zelfs erfenissen die al lang en breed zijn afgehandeld overhoop kan gooien spreekt voor zich. Voor derden zal er vrij weinig veranderen, omdat de wet hen beschermt bij de vaststelling van een ‘nieuw’ kind. Voor hen ontstaat geen verplichting tot (gedeeltelijke) teruggave van hetgeen zij uit een erfenis gekregen hebben. Voor de in de wet genoemde oorspronkelijke erfgenamen ontstaan deze verplichtingen echter wel. Veelal zullen de oorspronkelijk erfgenamen de weduwe en de al bekende kinderen zijn. De erfgenamen inclusief het ‘nieuwe’ kind zullen dan opnieuw een verdeling moeten maken. Dit zal uiteraard de nodige commotie met zich meebrengen en de ‘oude’ erfgenamen zullen het ‘nieuwe’ kind maar zelden met een warm welkom ontvangen.

Omdat de vaststelling van ouderschap na de dood van de ouder door de rechter geschiedt, is het mogelijk om hiertegen in verzet te gaan. Het is immers begrijpelijk dat de ‘oude’ erfgenamen niet op ‘nieuwe’ erfgenamen zitten te wachten en dat zij er alles aan zullen doen om de status quo te behouden. Voor de kinderen van de erflater is het vrij simpel hun positie in rechte te verdedigen, nu zij in zo’n gerechtelijke procedure tot vaststelling aangemerkt worden als directe belanghebbenden omdat zij directe afstammelingen van de erflater zijn. Voor de weduwe is het lastiger, daar deze geen afstammeling is en deze persoon opmerkelijk genoeg niet als een directe belanghebbende wordt gezien, zodat zij daarom niet kan opkomen in een procedure tot gerechtelijke vaststelling.

Kortom in het geval er zich een ‘nieuwe’ erfgenaam aandient, is het alleen voor de andere kinderen mogelijk om zich tegen de gevraagde vaststelling als erfgenaam te verzetten.

Overlijden is voor de achtergelaten nazaten al ingrijpend, soms komen daar nog complicaties bij die verder leed toevoegen.

Jean van Zinnicq Bergmann