Engelse streken

Onlangs vertelde een Engelse ‘lawyer’ over een probleem waarmee men in deze coronatijd wordt geconfronteerd. Een testament moet in Engeland in aanwezigheid van getuigen worden opgemaakt. Daar zit direct het probleem in deze tijd met social distancing.

Engels erfrecht

Volgens de Wills Act uit 1837 is een testament niet geldig tenzij het schriftelijk is opgemaakt en getekend door de testateur. Dit laatste moet in de aanwezigheid van twee of meer getuigen die het testament tegelijk mee ondertekenen. Nu bijeenkomsten taboe zijn tijdens corona, doet zich de vraag voor, of de getuigen ook later mogen tekenen of online mogen meekijken en elektronisch hun handtekening kunnen zetten. Een videoconferentie is echter makkelijk te faken. Het manipuleren van opnames kan tegenwoordig makkelijk, waardoor de schone schijn de lading niet dekt.

Het gaat toch om iets wezenlijks als een testament. Bij de inhoud hebben erfgenamen een (groot) belang. Toch een probleem als de rijke testateur zijn levenseinde nadert en de aasgieren al beginnen te cirkelen en (nog) geen testament is opgemaakt.

Nederlands erfrecht

In Nederland hebben we deze problemen niet. Hier maakt men een testament ten overstaan van een notaris op. Het testament legt de notaris in een notariële akte vast. De aanwezigheid van de notaris wordt gezien als een waarborg dat het testament de eigen gevormde wil van de testateur weergeeft. En dit alles zonder druk of invloed van anderen. De notaris moet vastgestelde protocollen volgen wat extra moet waarborgen dat een en ander naar behoren verloopt.

Dat wil niet zeggen dat zich in Nederland geen problemen voordoen rondom testamenten. Integendeel. Discussies over de wilsbekwaamheid, ondanks alle protocollen, zijn aan de orde van de dag. De situatie waarvan de testateur uitging bij het opmaken van het testament kan bijvoorbeeld drastisch zijn veranderd. Bijvoorbeeld een testateur die aan een tweede leg is begonnen. Zijn eerste echtgenote of partner nog wel in zijn testament bedacht. De notaris doet zijn uiterste best, maar dit garandeert niet dat er geen problemen ontstaan als na een overlijden het testament opengemaakt wordt. Een teleurgestelde belanghebbende partij zal zijn advocaat vragen te zoeken naar de gaten en die plegen er nogal eens te zijn.

mr. Jean van Zinnicq Bergmann, advocaat in erfrechtzaken, lid van de Vereniging van Erfrechtadvocaten in Nederland (VEAN)