
AI zegt dat ik gelijk heb! Zo zet je AI slim in voordat je een advocaat benadert
AI is enorm in opmars, ook in de advocatuur. In ons vak zien we twee vormen. Aan de ene kant de juridische AI-programma’s waarmee wij als advocaten intern werken. Aan de andere kant de AI die rechtszoekenden zelf gebruiken voordat zij een advocaat benaderen. Die tweede vorm zorgt in de praktijk regelmatig voor verrassingen. In deze blog leg ik uit waarom, en geef ik tips om AI juist slim in te zetten.
Waarom een AI-betoog vaak niet helpt
Steeds vaker ontvangen wij van een cliënt een uitgebreid juridisch betoog dat met AI is opgesteld. Dat is begrijpelijk, maar het helpt de zaak lang niet altijd. Zo’n betoog rammelt vaak aan alle kanten. Bovendien verliezen we uit het oog wie de cliënt echt is. AI-teksten lijken sterk op elkaar en zijn vaak goed te herkennen. De toon is regelmatig veeleisend, strijdlustig en weinig vriendelijk, terwijl dat meestal helemaal niet past bij de persoon die wij later aan tafel spreken.
Advocatuur en rechtspraak zijn gebaseerd op maatwerk. Dat AI veel juridisch en administratief werk kan ondersteunen of soms zelfs overnemen, is duidelijk. Toch blijft de menselijke blik op een zaak onmisbaar in het juridische vak. De wederpartij is een mens, de rechter is een mens en de cliënt is een mens.
Waar gaat het mis?
Vooral bij gratis AI-tools die niet speciaal voor juridisch werk zijn ingericht, gaat het vaak op dezelfde manier mis. Een rechtszoekende is een juridische leek (zoals ik ook niets weet van medische zaken of van wat de elektricien doet) en wil informatie. De AI-tool wil zoveel mogelijk informatie geven en wil de vrager vooral tevredenstellen of pleasen. Daardoor wordt de kwestie zo gunstig mogelijk voor de vrager opgeschreven. Daar ligt het gevaar van zogenoemde hallucinaties. Aangehaalde rechterlijke uitspraken en wetsartikelen kloppen vaak niet of bestaan helemaal niet.
Daarnaast gaat AI vaak uit van het meest positieve en hoogst haalbare resultaat. Maar in een uitspraak waar AI naar verwijst, lagen de feiten meestal net even anders. Het blijft maatwerk. Het gevolg is dat de rechtszoekende bij ons binnenkomt met een dik en zeer optimistisch strijdplan. AI zegt het, dus zo is het. “Regelt u dit maar even voor mij, mevrouw de advocaat.” Tja, hoe dan?
Tips voor rechtszoekenden
Iedereen gebruikt tegenwoordig AI, en dat is prima. Er zijn alleen goede en minder goede manieren om het te doen. Laten we wat tips & tricks bespreken.
Laat AI je verhaal ordenen en een tijdlijn maken
Als je iets is aangedaan, ben je vaak boos of emotioneel. Zet je verhaal daarom eerst zelf op papier en vraag AI om daar een helder, bondig en gestructureerd overzicht van te maken, met een tijdlijn. Hoe meer context je geeft, hoe beter het resultaat. Let wel op je privacy, zeker bij gratis AI tools. Gebruik geen volledige namen en deel geen gevoelige gegevens zoals je BSN of medische informatie.
Voorbeeld. “Ik ben in dienst bij bedrijf B. Mijn werkgever heeft mij op [datum] op staande voet ontslagen. Maak een helder overzicht van alle gebeurtenissen en een tijdlijn. Dit is er allemaal gebeurd. Op [datum] … Op [datum] ontving ik een ontslagbrief met de volgende tekst. [tekst van de brief, zonder namen]”. Werk je verhaal verder uit.
Vraag om uitleg en laat bronnen controleren
Vraag welke juridische mogelijkheden er zijn en hoe haalbaar die zijn. Houd er rekening mee dat AI je alle opties geeft, terwijl in de praktijk niet elke optie even kansrijk is. Dat hangt af van de details van jouw zaak, en die kan AI niet altijd goed inschatten. Ook kan niet elke AI-tool het internet op, en als dat wel kan, leest de tool soms alleen een kop of een samenvatting. Vraag daarom bij elke wet of uitspraak om een vindplaats. Uitspraken kun je zelf nazoeken op rechtspraak.nl en wetsartikelen op wetten.overheid.nl. Een garantie is dat niet, maar zo verklein je de kans op spookverhalen en een te rooskleurig beeld. Dat voorkomt teleurstelling als je advocaat je later iets anders vertelt.
Voorbeeld. “Welke juridische mogelijkheden heb ik op basis van mijn verhaal? Zet de opties onder elkaar met een korte uitleg en beoordeel eerlijk hoe haalbaar ze zijn. Noem bij elke wet of uitspraak de vindplaats, zodat ik die zelf kan controleren.”
Bereid je eerste e-mail aan de advocaat goed voor
Een advocaat heeft veel kennis en ervaring en heeft geen uitgebreid AI-rapport nodig. Wat hij of zij wel nodig heeft, is een kort en helder verhaal, een tijdlijn en de bewijsstukken. Zet die stukken digitaal en genummerd klaar, bijvoorbeeld:
(1) Arbeidsovereenkomst 1 juni 2024, (2) Loonstrook september 2025, (3) Ontslagbrief 1 november 2025, (4) WhatsApp met leidinggevende 10 november 2025.
Zorg dat AI geen document van dertig pagina’s aanlevert. En ja, dat zien we echt voorbijkomen in de praktijk. De juridische analyse van AI heeft de advocaat eigenlijk niet nodig. Wil je die toch delen om te laten toetsen of het klopt? Voeg dan alleen een korte samenvatting toe en vraag je AI dat te doen.
Voorbeeld. “Ik heb een advocaat benaderd. Werk mijn verhaal kort en bondig uit voor een eerste e-mail. Zet de tijdlijn in een aparte bijlage (Word of pdf) en voeg een korte samenvatting van de juridische analyse toe. Vraag de advocaat om de haalbaarheid van mijn zaak in te schatten en te laten weten of hij of zij de zaak in behandeling kan nemen.”
De advocaat laat daarna zelf weten welke aanvullende stukken of details nog nodig zijn. De verzamelde bewijsstukken kun je, indien gewenst, alvast meesturen, maar dat kan ook wachten tot de advocaat deze opvraagt.
Laat AI je niet ophouden
In het arbeidsrecht bijvoorbeeld gelden soms korte termijnen, bijvoorbeeld als je wilt opkomen tegen een ontslag op staande voet. Dan moet je binnen 2 maanden na de ontslagdatum een procedure hebben opgestart bij de kantonrechter en dat is een keiharde (verval) termijn. Neem daarom op tijd contact op met een advocaat, ook als je overzicht nog niet perfect is.
Conclusie
AI kan een handig hulpmiddel zijn om je verhaal te ordenen en je voor te bereiden op een gesprek met een advocaat. Het vervangt alleen niet de beoordeling van jouw specifieke zaak. Gebruik AI om overzicht te creëren, niet om je gelijk te halen. Met een helder verhaal, een tijdlijn en geordende stukken komen we samen snel tot de kern van jouw kwestie en een plan van aanpak. Dat scheelt tijd en vaak ook geld, want bedenk dat als een advocaat door 30 pagina’s (deels overbodige) tekst moet akkeren, de kosten ook zullen oplopen.
Heb je hier vragen over of wil je eens sparren over het gebruik van AI op juridisch vlak? Neem gerust contact met mij op.
mr Alissa van der Voet Van Zinnicq Bergmann Advocaten
Advocaat arbeidsrecht ‘s-Hertogenbosch

Wetgeving en rechtspraak veranderen. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.
Wat cliënten over ons kantoor zeggen
uit 43 beoordelingen op Klantenvertellen
Ze schakelt snel, communiceert helder en heeft oog voor zowel de juridische als de menselijke kant van de zaak.
Jeroen, HedelHanneke van Haarlem, arbeidsrecht2026 via Klantenvertellen
Hij is deskundig, betrokken en werkt heel zorgvuldig. De communicatie verliep prettig en duidelijk, wat mij veel rust en vertrouwen gaf.
Sophie v G., ArnhemJean van Zinnicq Bergmann, erfrecht2026 via Klantenvertellen
Ik werd bij elke stap geholpen, werd voortdurend op de hoogte gehouden en werd hartelijk behandeld.
Olha Safarova, 's-HertogenboschHanneke van Haarlem, arbeidsrecht2026 via Klantenvertellen
Na maanden van op en neer mailen en bellen zijn we er dankzij de deskundigheid van Hanneke toch samen uitgekomen.
Edwin, UdenHanneke van Haarlem, arbeidsrecht2026 via Klantenvertellen
Ze vertelt alles heel rustig en kalm. Je weet meteen waar je aan toe bent en je kunt zien dat ze heel ervaren is.
Michael Oosterwaal, VlijmenHanneke van Haarlem2026 via Klantenvertellen
Zeer toegankelijk en laagdrempelig in de communicatie, evenals doortastend en meelevend.
René, BestHanneke van Haarlem2025 via Klantenvertellen
Krachtig, snel en kundig. Alissa heeft direct de onzekerheden weggenomen.
Anoniem, 's-HertogenboschAlissa van der Voet2025 via Klantenvertellen
Het kantoor hanteert een heldere en prettige manier van communiceren en men komt snel ter zake.
Marco, RosmalenArbeidsrecht2024 via Klantenvertellen
Cliënten krijgen na afloop van hun zaak een uitnodiging van Klantenvertellen om hun ervaring te delen.
RECENTE BLOGS
AI zegt dat ik gelijk heb! Zo zet je AI slim in voordat je een advocaat benadert
Bouwplannen op het buurperceel niet gemeld: koop van de woning vernietigd wegens dwaling
Vervalbeding per vergissing in het testament: zussen krijgen toch de opbrengst van het huis van hun broer
Vakantie ten onrechte geweigerd, ontslag op staande voet van chauffeur houdt geen stand bij het hof
Werkgever twijfelt aan ziekte maar schakelt geen bedrijfsarts in en moet loon alsnog betalen
CATEGORIEËN
Algemeen juridischArbeidsrecht
Contractenrecht
Overig juridisch
Personen en familierecht
Procesrecht

