Kantonrechter wijst ontbindingsverzoek van Shell af omdat de herstructurering onvoldoende is onderbouwd

Wanneer is een wereldwijde herstructurering voldoende reden om een werknemer in Nederland te ontslaan? Shell Global Solutions International (SGSI) vroeg de kantonrechter van de Rechtbank Den Haag om de arbeidsovereenkomst van een werknemer te ontbinden, nadat het UWV eerder toestemming voor ontslag had geweigerd. Het ontbindingsverzoek van Shell werd afgewezen, omdat SGSI onvoldoende had onderbouwd waarom de arbeidsplaats van deze werknemer moest vervallen (ECLI:NL:RBDHA:2026:22827).

Casus

De werknemer werkt sinds 2004 bij de Shell Groep en sinds 1 januari 2023 bij SGSI. Zijn functie had betrekking op de opsporing en winning van olie en gas. Sinds 1 april 2025 staat hij op non-actief, met doorbetaling van zijn salaris.

Het ontslag werd gevraagd in het kader van de zogenoemde Vulcan-herstructurering, een wereldwijde herstructurering binnen de Shell Groep. Daarbij waren in Nederland 400 functies betrokken. Op het bedrijfsonderdeel van de werknemer vervielen volgens SGSI alle 237 arbeidsplaatsen. In de nieuwe organisatie keerden in Nederland 10 arbeidsplaatsen terug, naast 123 wat SGSI “fictief virtuele posities” noemt. Dat zijn posities waarvan bij de start nog niet duidelijk was in welk land en bij welke Shell-entiteit zij terecht zouden komen.

In september 2025 vroeg SGSI het UWV om toestemming voor ontslag wegens bedrijfseconomische redenen. Het UWV weigerde die op 18 februari 2026, omdat SGSI onvoldoende had verantwoord dat het voor een doelmatige bedrijfsvoering noodzakelijk was om de arbeidsplaats van de werknemer structureel te laten vervallen. SGSI vroeg daarop de kantonrechter de arbeidsovereenkomst te ontbinden. De werknemer verzette zich en vroeg onder meer om een herplaatsingsgesprek en aanpassing van zijn beoordelingen over 2024 en 2025, met een herberekening van zijn bonus.

Oordeel van de kantonrechter

De kantonrechter toetste het verzoek aan dezelfde regels die het UWV toepast. Hij stelde voorop dat een werkgever veel vrijheid heeft om zijn organisatie in te richten. Of de herstructurering nodig was en hoe SGSI die uitvoerde, beoordeelde hij daarom niet. Wel moet de werkgever zich verantwoorden voor zijn beslissing, en daar schoot SGSI tekort.

Het streven naar een efficiëntere en (kosten)effectievere organisatie vond de kantonrechter op zichzelf onvoldoende, omdat elke commerciële organisatie uit is op winstmaximalisatie. Het gaat erom of voldoende is onderbouwd dat de arbeidsplaats van deze werknemer om bedrijfseconomische redenen moet vervallen. Volgens de kantonrechter bleef SGSI te veel steken in algemeenheden. De gevolgen van de herstructurering in het buitenland bleven onderbelicht en een afdoende toelichting ontbrak waarom het fictief virtueel maken van arbeidsplaatsen een doelmatige bedrijfsvoering dient.

Op de zitting stelde SGSI dat de Shell Groep vrij was om een nieuwe wereldwijde rol bij een Shell-entiteit in Canada onder te brengen. Ook dat vond de kantonrechter onvoldoende gemotiveerd. Er is geen wettelijke regel die voorschrijft dat een functie vanuit Nederland moet worden uitgeoefend. Vervalt een arbeidsplaats in Nederland, dan moet de werkgever volgens de beleidsregels van het UWV wel aantonen dat dit een doelmatige bedrijfsvoering dient. De kantonrechter kwam daarom tot hetzelfde oordeel als het UWV en wees het verzoek af. Aan de vraag of SGSI voldoende had geprobeerd de werknemer te herplaatsen, kwam hij niet meer toe.

De werknemer blijft dus in dienst. SGSI moet hem binnen veertien dagen uitnodigen voor een herplaatsingsgesprek en hem actief begeleiden naar een passende of passend te maken functie binnen SGSI of de Shell Groep. Daarbij mag hij als boventallige werknemer niet op gelijke voet worden behandeld met interne kandidaten voor wie geen ontslagdreiging bestaat. De verzoeken om zijn beoordelingen aan te passen en om bonus en salaris te herberekenen, werden afgewezen, omdat de kantonrechter niet in de beoordeling van zijn functioneren kon treden.

Tips voor werkgevers

(1) Onderbouw bij een reorganisatie concreet waarom juist de arbeidsplaats van de betrokken werknemer moet vervallen. Een algemeen streven naar een efficiëntere en goedkopere organisatie was in deze zaak niet genoeg;

(2) Gaat werk naar het buitenland of naar een virtueel team, licht dan toe hoe de verdeling over landen en functies tot stand kwam en waarom dit een doelmatige bedrijfsvoering dient;

(3) Neem de motivering van een UWV-weigering serieus. De kantonrechter toetst aan dezelfde regels en kwam hier, ook na aanvulling door SGSI, tot hetzelfde oordeel. Wordt ook de ontbinding afgewezen, dan kunt u worden verplicht de werknemer actief naar een passende functie te begeleiden.

Tips voor werknemers

(1) Een weigering van het UWV betekent niet dat het traject voorbij is. De werkgever kan de kantonrechter alsnog om ontbinding vragen, dus laat ook die procedure juridisch beoordelen;

(2) Vraag bij een reorganisatie om een concrete onderbouwing van het verval van uw arbeidsplaats, zeker als werk naar het buitenland of naar een virtueel team verhuist;

(3) Wordt de ontbinding afgewezen, vraag dan ook om herplaatsing in een passende functie. In deze zaak werd de werkgever daartoe verplicht;

(4) Leg uw functioneren en de afspraken daarover goed vast. Zonder voldoende handvatten paste de kantonrechter de beoordelingen van de werknemer niet aan.

Conclusie

Deze uitspraak laat zien dat een werkgever bij een herstructurering veel beleidsvrijheid heeft, maar zijn beslissing wel moet verantwoorden. Een algemeen streven naar efficiëntie is onvoldoende om het verval van een concrete arbeidsplaats te dragen. Wie functies naar het buitenland of naar virtuele posities verplaatst, moet volgens de kantonrechter deugdelijk onderbouwen waarom dat een doelmatige bedrijfsvoering dient. Lukt dat niet, dan blijft de werknemer in dienst en kan de werkgever worden verplicht hem actief te helpen aan een passende functie.

Heeft u hierover een vraag of een andere arbeidsrechtelijke kwestie? Neem gerust contact met mij op!

mr Alissa van der Voet
Advocaat arbeidsrecht
Van Zinnicq Bergmann Advocaten
‘s-Hertogenbosch